1983 වසරේ ජූලි මාසයේදී ශ්රී ලංකාව පුරා පැතිර ගිය ජනවාර්ගික ප්රචණ්ඩ ක්රියා හෙවත් ‘කළු ජූලිය’ සිදුවී අදට වසර 43ක් ගතවී ඇත. උතුරේදී හමුදා සෙබළුන් පිරිසක් ඉලක්ක කර එල්ල වූ ප්රහාරයක් මුල් කරගනිමින් ආරම්භ වූ මෙම සිදුවීම් මාලාව, දශක ගණනාවක් පැවති සිවිල් යුද්ධයකට මුලපිරීමක් ලෙස ඉතිහාසඥයෝ පෙන්වා දෙති.
එම සමයේ වාර්තා වූ දත්තවලට අනුව, මෙම ප්රචණ්ඩ ක්රියා හේතුවෙන් ජීවිත සිය ගණනක් අහිමි වූ අතර දහස් ගණනක් නිවාස සහ ව්යාපාරික ස්ථාන ගිනිබත් කර විනාශ කරනු ලැබීය. වැලිකඩ බන්ධනාගාරය තුළ සිදුවූ ඛේදවාචකය ඇතුළු සිදුවීම් රැසක් රටේ සාමය සහ සහජීවනය බරපතළ ලෙස කම්පනයට පත් කළේය.
මෙම සිදුවීම හුදෙක් මහජන කෝපයකින් හටගත්තක් නොව, සංවිධානාත්මක බලවේගවල මැදිහත්වීමක් තිබූ බවට පසුව මත පළ විය. දෙමළ ජනතාවගේ නිවාස සහ ව්යාපාරික ස්ථාන හඳුනා ගැනීම සඳහා ඡන්ද හිමි නාමලේඛන භාවිතා කර ඇති බවටද වාර්තා විය.
කළු ජූලියෙන් පසු ශ්රී ලංකාවේ අභ්යන්තර ගැටුම් සඳහා ජාත්යන්තර මැදිහත්වීම වැඩි වූ අතර, එය 1987 ඉන්දු-ලංකා ගිවිසුම දක්වා විහිදුණු දේශපාලන වෙනස්කම්වලට මග පෑදීය. දශක ගණනාවක් ගතවී ඇතත්, එම සිදුවීම් ඉතිරි කර ගිය සමාජීය සහ දේශපාලනික කැළැල් තවමත් ශ්රී ලංකා සමාජය තුළ නොමැකී පවතී.
මෙවැනි අවාසනාවන්ත සිදුවීම් යළි කිසිදිනෙක රට තුළ ඇති නොවීමට වගබලා ගැනීම වර්තමාන පරපුරේ මෙන්ම සමස්ත සමාජයේම වගකීමක් බව සිහිපත් කළ යුතුය.
