උතුරු සහ නැගෙනහිර පළාත්වල දෙමළ ජනතාව, කඳුරට දෙමළ ප්රජාව සහ දෙමළ භාෂාව කතා කරන මුස්ලිම් ජනතාව නියෝජනය කරන දේශපාලන පක්ෂ හයක් මෑතකදී නව දේශපාලන හවුලක් ගොඩනගා ගත්තේය. ඉලංගෙයි තමිල් අරසු කච්චි, ප්රජාතන්ත්රවාදී දෙමළ ජාතික සන්ධානය, ලංකා කම්කරු කොංග්රසය, දෙමළ ප්රගතිශීලී සන්ධානය, ශ්රී ලංකා මුස්ලිම් කොංග්රසය සහ සමස්ත ලංකා මහජන කොංග්රසය මෙම හවුලට අයත් වේ.
මෙම පක්ෂවල නායකයන් පෙන්වා දෙන්නේ තම ප්රජාවන් මුහුණ දෙන ගැටලු සම්බන්ධයෙන් ප්රධාන ජාතික පක්ෂ වගකීම් පැහැර හැර ඇති බවයි. ඓතිහාසිකව සුළු ජාතික පක්ෂ බිහිවීමට මූලික හේතුව වූයේ ද ප්රධාන දේශපාලන ධාරාව කෙරෙහි ඔවුන් තුළ පැවති අවිශ්වාසයයි. වර්තමානයේ මෙම පක්ෂවලින් බහුතරයක් විවිධ සන්ධානවල සාමාජිකයන් ලෙස කටයුතු කළද, ප්රතිපත්තිමය වශයෙන් තම ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම් දිනා ගැනීමට ප්රධාන පක්ෂ සමග ඇති කරගෙන ඇති එකඟතා ප්රමාණවත් නොවන බව ඔවුන්ගේ මතයයි.
නව හවුලේ සමාරම්භක මාධ්ය හමුවේදී ඔවුන් අවධාරණය කළේ පළාත් සභා මැතිවරණය කඩිනමින් පැවැත්විය යුතු බවත්, නව ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවක් හඳුන්වා දිය යුතු බවත්ය. කෙසේ වෙතත්, වත්මන් දේශපාලන වාතාවරණය තුළ මෙම ඉල්ලීම් ඉටු කර ගැනීම අභියෝගාත්මක බව දේශපාලන විචාරකයෝ පෙන්වා දෙති.
ප්රධාන පක්ෂවලට ඇති බිය නිසාම පළාත් සභා මැතිවරණය පැවැත්වීම සම්බන්ධයෙන් ආණ්ඩුව මන්දගාමී පිළිවෙතක් අනුගමනය කරන බවට ද චෝදනා එල්ල වේ. දේශපාලන කරළියේ පවතින රැල්ල සහ මැතිවරණ ජයග්රහණය පිළිබඳ අවිනිශ්චිතතාවය මෙම ප්රමාදයට හේතු වී ඇති බව පෙනේ.
මෙම පක්ෂ හය ඉදිරිපත් කර ඇති ඉල්ලීම් අතර ඇතැම් පරස්පරතා පවතින බව ද නිරීක්ෂණය වේ. විශේෂයෙන්ම, පවතින පළාත් සභා ක්රමය වෙනස් විය යුතු බව පවසමින්ම එම ක්රමය යටතේ මැතිවරණ ඉල්ලා සිටීම පදනම් විරහිත බවට ඇතැම් පාර්ශ්ව තර්ක කරයි. කෙසේ වෙතත්, සුළු ජාතික පක්ෂවල මෙම නව එකතුව ඉදිරි දේශපාලන තීරණවලදී කෙසේ බලපානු ඇත්ද යන්න පිළිබඳව මේ වන විට දැඩි අවධානයක් යොමු වී තිබේ.
