තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිය යනු හුදෙක් රාජ්‍ය ආයතනවලින් ලියකියවිලි ලබාගැනීමට ඇති අවස්ථාවක් පමණක් නොවන බවත්, එය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලනයක් තුළ ජනතාවගේ වගවීම සහ විනිවිදභාවය තහවුරු කරන ප්‍රධාන සාධකයක් බවත් විශේෂඥ මතයයි. සබරගමුව පළාත් සභාවේ හිටපු රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභා ලේකම් සුනේත්‍රා ගුණවර්ධන මහත්මිය පෙන්වා දෙන්නේ, තමන්ට බලපාන රාජ්‍ය තීරණ පිළිබඳ දැනුවත් වීමට සහ අසාධාරණයන්ට එරෙහිව හඬ නැගීමට මෙම අයිතිය පුරවැසියන්ට මනා පිටුවහලක් වන බවයි.
මෙම පනත මගින් සෞඛ්‍ය, අධ්‍යාපනය, ප්‍රවාහනය සහ රාජ්‍ය ප්‍රතිලාභ වැනි එදිනෙදා ජීවිතයට සෘජුව බලපාන කරුණු සම්බන්ධයෙන් තොරතුරු විමසා සිටීමට පුරවැසියන්ට නීතිමය අවකාශය හිමිවේ. රැකියා බඳවාගැනීම්වල විනිවිදභාවය පරීක්ෂා කිරීමේ සිට සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිවල ප්‍රගතිය විමසීම දක්වා පුළුල් පරාසයක අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කර ගැනීමට මෙය භාවිත කළ හැකිය.
කෙසේ වෙතත්, මෙම අයිතිය ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී භාෂාමය බාධක, නීතිමය දැනුම මඳකම සහ තොරතුරු සැපයීමේ ප්‍රමාදයන් වැනි අභියෝග තවමත් පවතින බව ගුණවර්ධන මහත්මිය අවධාරණය කරයි. එවැනි අවස්ථාවලදී නම් කළ නිලධාරීන් වෙත හෝ තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිවාසිකම් කොමිෂන් සභාව වෙත අභියාචනා ඉදිරිපත් කිරීමේ නීතිමය හැකියාව පුරවැසියන් සතුය.
ඩිජිටල්කරණය වන රාජ්‍ය සේවාව තුළ තොරතුරු වෙත ප්‍රවේශ වීම පහසු වී ඇතත්, පුද්ගලික දත්ත ආරක්ෂා කිරීමේ වැදගත්කම ද මෙහිදී අමතක නොකළ යුතුය. රාජ්‍ය තොරතුරු විවෘත කිරීම සහ පුද්ගල පෞද්ගලිකත්වය සුරැකීම අතර නිසි සමබරතාවක් පවත්වාගැනීම අත්‍යවශ්‍ය බවත්, මහජන ප්‍රයෝජනය සහ පුද්ගල ආරක්ෂාව යන දෙකම සැලකිල්ලට ගනිමින් නීතිමය රාමුව තුළ කටයුතු කළ යුතු බවත් ඇය වැඩිදුරටත් සඳහන් කරයි.
